મીઠું જોખવાના કાંટાની વજનદાર વાત
મીઠું જોખવાના કાંટાની વજનદાર વાત... અંબુ પટેલની કલમે. -------------------------------------------- ધરમી બનીને તમે જોખજો સાયેબ, ઊજળો થશે અવતાર... જ્યારે મીઠું પકવતા અગરીયા મહિલાઓએ ખારાઘોડામાં બ્રિટિશ અધિકારીઓને ચુંટલો ભરતું લોકગીત ગાયું એ વરસ અંદાજે 1923 નું હતું. આ લોકગીત મીઠું જોખવાનાં વજન કાંટાને ધ્યાનમાં લઈ અને અગરિયા મહિલાઓએ ગાયું હતું. એવું કહેવાય છે કે વસ્તુઓ તોલવાની રીત છ હજાર વરસ પહેલાં મેસોપોટેમીયા માં શોધાયેલી. પરંતુ, કચ્છના નાના રણને કાંઠે આઝાદી પહેલા ખારાઘોડામાં મીઠાનો ધમધોકાર વ્યવસાય કરતી બ્રિટિશ મીઠા કંપનીએ ઈસ.1923માં ત્રણ પોર્ટબલ વજન કાંટાની ખરીદી કરી અને છાબડા ઉપર વેગન ઉભુ રાખીને જોખી શકાય તેવો વે - બ્રિજ બનાવ્યો. આ વે બ્રિજ એ બળદગાડા ના જમાનામાં ટેકનોલોજીની ક્રાંતિ હતી. મોટાભાગે મીઠાના જથ્થાને મેજર ટેપ થી માપી ને તેના સ્ક્વેર ફૂટ ગણીને મીઠાનું વજન કાઢવાની પદ્ધતિ અમલમાં હતી. અને કચ્છ તરફ કદાચ હમણાં સુધી મીઠા ના અગરમાં એ પદ્ધતિએ મીઠાના વજનની ગણતરી કરવામાં આવતી હતી. કદાચ, આજે પણ ત્યાં એ પદ્ધતિ અમલમાં છે કે કેમ તેની જાણ નથી. ભારત સરકાર નું નમક વિભાગ પણ મેજર ટે...